Παρασκευή 23 Ιανουαρίου 2026



ΔΡΥΜΟΤΟΠΟΣ (ΟΒΑΤΖΙΚ - OVACIK), ΕΝΑΣ ΕΓΚΑΤΑΛΕΙΜΜΕΝΟΣ ΟΙΚΙΣΜΟΣ, ΣΤΗΝ ΚΑΡΔΙΑ ΤΩΝ ΒΟΥΝΩΝ ΤΗΣ ΛΕΚΑΝΗΣ



Ο Δρυμότοπος, ένα πολύ μικρό, ορεινό χωριό της Ανατολικής Μακεδονίας, ανήκει στην Περιφερειακή Ενότητα Δράμας, βρίσκεται, όμως, στα όρια της τελευταίας με την Περιφερειακή Ενότητα Καβάλας, στις δυτικές πλαγιές των βουνών της Λεκάνης, (που αποτελούν, ουσιαστικά, την δυτική απόληξη της οροσειράς της Ροδόπης.

Το χωριό ήταν κτισμένο σε υψόμετρο 970 μέτρων, βορειοδυτικά από την υψηλότερη κορυφή (ύψους 1301 μέτρων) των βουνών που αναφέραμε και τα οποία, κατά την περίοδο της οθωμανικής κυριαρχίας, ονομάζονταν Τσάλ νταγ. Η περιοχή του Δρυμότοπου χαρακτηρίζεται από τις απότομες βουνοπλαγιές και τα ρέματα, κύρια, όμως, από τα πυκνά δάση οξιάς. Απέχει 37 χλμ. από το Παρανέστι, 50 χλμ. από τη Δράμα και 61 χλμ. από την Καβάλα.

Κατά την περίοδο της οθωμανικής κυριαρχίας, το μικρό και απόμακρο αυτό χωριό ονομαζόταν Ovacik (΄Οβαδζικ ή Όβαντζικ) και κατοικούνταν από Μουσουλμάνους, αποκλειστικά, κατοίκους, οι οποίοι, στα πλαίσια της ανταλλαγής των πληθυσμών μεταξύ Ελλάδος και Τουρκίας, το έτος 1924 αναχώρησαν για την Τουρκία και σ’ αυτό ήρθαν κι εγκαταστάθηκαν επτά (7) οικογένειες Ελλήνων προσφύγων ή, συνολικά, 22 άτομα. (Πληροφορίες για όσα προανέφερα έλαβα από την El.wikipedia.com)

Το έτος 1920 το Όβατσικ προσαρτήθηκε στην τότε κοινότητα Κουζλού Κιόϊ (σημ. Πλατανιάς Δράμας), ενώ με Διάταγμα της 24-11-1924 (ΦΕΚ Α 294.1924) αποτέλεσε τον έναν από τους οικισμούς που δημιούργησαν τη νέα Κοινότητα Ολά (σημ. Πλατανόβρυση Δράμας), που είχε έδρα τον οικισμό Παλιάμπελα.

Με Διάταγμα της 1-4-1927 (ΦΕΚ Α 76/1927), η Κοινότητα Ολά μετονομάστηκε σε Κοινότητα Πλατανόβρυσης και ο οικισμός Όβατσικ σε Δρυμότοπο.

Το έτος 1928, ο Δρυμότοπος είχε 48 κατοίκους, οι οποίοι το έτος 1940 είχαν γίνει, πλέον, 163, στην απογραφή, όμως, του ελληνικού πληθυσμού, του έτους 1951, στον Δρυμότοπο δεν φαίνεται να είχε απογραφεί κάποιος κάτοικος, όπως τουλάχιστον προκύπτει από τα ««ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΣΥΣΤΑΣΕΩΣ ΚΑΙ ΕΞΕΛΙΞΕΩΣ ΤΩΝ ΔΗΜΩΝ ΚΑΙ ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ», (έκδοση της ΚΕΔΚΕ, έτους 1962).

Ο λόγος της εγκατάλειψης του χωριού ήταν ο εξής: Αμέσως μόλις άρχισε η βουλγαρική κατοχή της Ανατολικής Μακεδονίας (τον Ιούνιο του 1941), στα βουνά της Λεκάνης, όπως και σ’ όλα τα βουνά της πατρίδας μας, άρχισε το μεγαλειώδες έπος της Εθνικής Αντίστασης. Η πυκνή βλάστηση και ή διαμόρφωση του εδάφους γύρω από τον Δρυμότοπο, με τις βαθιές χαράδρες και τα ρέματα, ήταν ιδανικά για την ανάπτυξη ανταρτικών ομάδων, οι οποίες εγκατέστησαν σ’ αυτά τα λημέρια τους. Πράγματι, στα βουνά της Λεκάνης δραστηριοποιήθηκαν, την περίοδο εκείνη, αφενός μεν τα ανταρτικά σώματα του Αντώνη Φωστερίδη (ή Αντόν-τσαούς), αφετέρου δε, από το 1943, οι ανταρτικές ομάδες του ΕΛΑΣ.

Οι ομάδες αυτές, που είχαν διαφορετικούς, ιδεολογικούς προσανατολισμούς μάχονταν, όλες, κατά των Βουλγάρων κατακτητών, δεν άργησαν, όμως, να έλθουν σε σύγκρουση και μεταξύ τους. Πράγματι, το νέο έτος 1944 ξεκίνησε με το αποτρόπαιο γεγονός της εκτέλεσης δεκαέξι ή κατ’ άλλους δεκαεννέα ανταρτών της ομάδας «Ρήγας Φεραίος» του ΕΛΑΣ, στο λημέρι τους, στην τοποθεσία «Δύο Σάια», πολύ κοντά στον Δρυμότοπο, από τους αντάρτες του Αντώνη Φωστερίδη. Πρόκειται για ένα γεγονός που περιγράφεται πανομοιότυπα, από όλες σχεδόν τις υπάρχουσες πηγές και δεν αμφισβητείται. Υπάρχουν, βέβαια, ποικίλες ερμηνείες, αποδίδονται ευθύνες ή προβάλλονται δικαιολογίες, ανάλογα με την προέλευση της πηγής, αλλ΄ αυτά δεν αποτελούν αντικείμενο της παρούσας ανάρτησης, (δείτε, όμως, σχετικά, Τάσου Χατζηαναστασίου: «ο ΕΛΑΣ στην περιοχή της Καβάλας και την Ανατολική Μακεδονία – Θράκη, μέσα από τις σελίδες του ημερολογίου του 26ου Συντάγματός του»).

Στις αρχές του 1944 έλαβε χώρα η ανασυγκρότηση του 26ου Συντάγματος του ΕΛΑΣ, το οποίο, με διοικητή τον λοχαγό του ελληνικού στρατού, Κωνσταντίνο Κωνσταντάρα, είχε την έδρα του στο λημέρι της ομάδας «Ρήγας Φεραίος», που προανέφερα.

Τη σκληρή, βουλγαρική κατοχή, που σταμάτησε το φθινόπωρο του 1944, διαδέχθηκε, δυστυχώς, ο αιματηρός εμφύλιος πόλεμος, μετά την λήξη και του οποίου, τον Αύγουστο του 1949, τα απομονωμένα χωριά των βουνών της Λεκάνης είχαν μείνει πλέον, ως επί το πλείστον, έρημα από κατοίκους, (σ’ αυτό συντέλεσε και η λαβούσα χώρα μετά το 1950, από το επίσημο, Ελληνικό Κράτος, «αραίωση» των ορεινών πληθυσμών και η ενθάρρυνσή τους - με την παροχή κινήτρων, όπως, λ.χ., της χορήγησης αγρών, στις αποξηρανθείσες, κυρίως κατά την δεκαετία του 1930, εκτάσεις των πεδιάδων του Νέστου και των Φιλίππων, να κατεβούν σε χαμηλότερους τόπους).

Αυτοί ήταν οι σπουδαιότεροι λόγοι, που ο Δρυμότοπος, το έτος 1951 δεν φαίνεται να είχε πια κατοίκους.

Τέλος, σύμφωνα με το Πρόγραμμα «Καλλικράτης», ο Δρυμότοπος, μαζί με την Πλατανόβρυση, την Τερψιθέα, τα Παλιάμπελα και τα Χαμοκέρασα, αποτελούν πλέον την τοπική κοινότητα Πλατανόβρυσης, που υπάγεται στη δημοτική ενότητα Νικηφόρου του Δήμου Παρανεστίου , πλην όμως, στον Δρυμότοπο, κατά την απογραφή του έτους 2011, απογράφηκε μόλις ένας (1) κάτοικος!

Έρχομαι τώρα στις φωτογραφίες της παρούσας ανάρτησής μου, οι οποίες είναι δικές μου, πλην της 18ης, την οποία πήρα από το site: el.wikiloc.com/oreibasia-diadromes και της 20ής, την οποία πήρα από την ιστοσελίδα του Δήμου Παρανεστίου:

Στις πρώτες ένδεκα (1η – 11η) φωτογραφίες, βλέπετε την υπέροχη διαδρομή που οδηγεί, από την θέση «Καραμελίκ» της δημοτικής κοινότητας Λεκάνης, στον Δρυμότοπο,

στις 12η έως 14η φωτογραφίες βλέπετε το δάσος κοντά στο λημέρι – έδρα του 26ου Συντάγματος του ΕΛΑΣ και

στις υπόλοιπες φωτογραφίες, τον Δρυμότοπο, όπως είναι σήμερα.



OVACIK (TODAY, DRYMOTOPOS), AN ABANDONED SETTLEMENT IN THE HEART OF THE MOUNTAINS OF THE BASIN



Drymotopos, a very small mountain village in Eastern Macedonia, belongs to the Regional Unit of Drama, but is located on the border between the latter and the Regional Unit of Kavala, on the western slopes of the Lekani Mountains (which, essentially, form the western end of the Rhodope mountain range).

The village was built at an altitude of 970 meters, northwest of the highest peak (1301 meters) of the mountains mentioned above, which, during the Ottoman rule, were called Tsal-dag. The area of Drymotopos is characterized by steep mountain slopes and streams, but mainly by dense beech forests. It is 37 km from Paranesti, 50 km from Drama, and 61 km from Kavala.

During the period of Ottoman rule, this small and remote village was called Ovacik and was inhabited exclusively by Muslims, who, as part of the population exchange between Greece and Turkey, left for Turkey in 1924 and seven (7) refugee Greek families, totaling 22 people, came and settled here. (I obtained the above information from El.wikipedia.com)

In 1920, Ovacik was annexed to the then community of Kouzlou-Koy (now Platanias, Drama), while by Decree of 24-11-1924 (Government Gazette A 294.1924), it became one of the settlements that formed the new community of Ola (now Platanovrysi, Drama), which was based in the settlement of Paliambela.

By Decree of 1-4-1927 (Government Gazette A 76/1927), the Community of Ola was renamed Community of Platanovrysi and the settlement of Ovacik was renamed to Drymotopos.

In 1928, Drymotopos had 48 inhabitants, which, by 1940, had grown to 163, according to the census. However, in the 1951 census of the Greek population, no inhabitants appear to have been recorded in Drymotopos, at least according to the "DATA ON THE ESTABLISHMENT AND DEVELOPMENT OF MUNICIPALITIES AND COMMUNITIES" (published by KEDKE, 1962).

The reason for the abandonment of the village was as follows: As soon as the Bulgarian occupation of Eastern Macedonia began (in June 1941), the magnificent epic of the National Resistance began in the mountains of Lekani, as in all the mountains of our homeland. The dense vegetation and terrain around Drymotopos, with its deep ravines and streams, were ideal for the development of guerrilla groups, which settled in these hideouts. Indeed, during that period, the mountains of Lekani were active with the guerrilla forces of Antonis Fosteridis (or Anton-tsaus) on the one hand and the guerrilla groups of ELAS on the other, from 1943 onwards.

These groups, which had different ideological orientations but, both fought against the Bulgarian occupiers, soon came into conflict with each other. Indeed, the new year of 1944 began with the horrific execution of sixteen, or according to some sources nineteen, guerrilla fighters belonging to the ELAS group "Rigas Feraios" at their hideout in "Dyo Saia," very close to Drymotopos, by the rebels of Antonis Fostiridis. This is an event that is described identically by almost all existing sources and is not disputed. There are, of course, various interpretations, attributions of responsibility, or justifications, depending on the origin of the source, but these are not the subject of this post. (see, however, Tassos Hatzianastasiou: "The ELAS in the region of Kavala and Eastern Macedonia-Thrace, through the pages of the diary of its 26th Regiment").

In early 1944, the 26th Regiment of ELAS was reorganized, with Greek Army Captain Konstantinos Konstantaras and was based in the hideout of the "Rigas Feraios" group, I mentioned earlier.

The harsh Bulgarian occupation, which ended in the fall of 1944, was unfortunately followed by a bloody civil war, after which, in August 1949, the isolated villages of the Lekani mountains were mostly deserted (contributing to this was the fact that after 1950, the Greek State officially made the so called "thinning out" of the mountain populations and encouraging them - by providing incentives, such as the granting of farmland in the drained areas of Nestos and Philippi plains, mainly during the 1930s, to move to lower-lying areas).

These were the main reasons why Drymotopos appears to have had no inhabitants in 1951.

Finally, according to the "Kallikrates" Program, Drymotopos, together with Platanovrysi, Terpsithea, Paliambela, and Hamokeras, now form the local community of Platanovrysi, which belongs to the municipal unit of Nikiforos in the Municipality of Paranesti. However, according to the 2011 census, only one (1) resident was recorded in Drymotopos!

I now come to the photos in this post, which are my own, except for the 18th, which I took from the website: el.wikiloc.com/oreibasia-diadromes and the 20th, which I took from the website of the Municipality of Paranesti:

In the first eleven (1st – 11th) photos, you can see the magnificent route that leads from the location of "Karamelik" in the municipal community of Lekani to Drymotopos,

in the 12th to 14th photos, you can see the forest near the headquarters of the 26th Regiment of ELAS and

in the remaining photos, you can see Drymotopos, as it is today.
























Παρασκευή 16 Ιανουαρίου 2026



Η ΚΙΝΗΣΗ ΤΟΥ ΛΙΜΑΝΙΟΥ ΤΗΣ ΚΑΒΑΛΑΣ, ΚΑΤΑ ΤΟ ΧΡΟΝΙΚΟ ΔΙΑΣΤΗΜΑ ΑΠΟ ΤΟ ΕΤΟΣ 1897 ΕΩΣ ΤΟ 1910


(μέσα από διαφημίσεις της εφημερίδας, που εκδιδόταν στην γαλλική γλώσσα, με φροντίδα της Ισραηλιτικής Κοινότητας της Θεσσαλονίκης, από το έτος 1895 έως το 1914, υπό τον τίτλο «JOURNAL DE SALONIQUE»)


Πριν χρόνια, περιδιαβαίνοντας τις ηλεκτρονικές σελίδες της Εθνικής Βιβλιοθήκης της Γαλλίας, (gallica.bnf.fr/Biblioteque Nationale de France), ανακάλυψα έναν «μικρό θησαυρό» και συγκεκριμένα τα περίπου επτακόσια ογδόντα (780) φύλλα μιας εφημερίδας, που εκδιδόταν, δυο φορές την εβδομάδα, στην γαλλική γλώσσα, με φροντίδα της Ισραηλιτικής Κοινότητας της Θεσσαλονίκης, από το έτος 1895 έως το 1914, υπό τον τίτλο «JOURNAL DE SALONIQUE». Στα φύλλα αυτά, που η συντριπτική πλειοψηφία του περιεχομένου τους αναφέρεται, φυσικά, στην πόλη της Θεσσαλονίκης, υπάρχουν και περίπου διακόσιες τριάντα (230) ανταποκρίσεις, διαφημίσεις, γνώμες, ειδήσεις, πληροφορίες κλπ., που αφορούσαν την πόλη της Καβάλας κι από τις οποίες έκανα ήδη αρκετές αναρτήσεις, τόσο στο FACEBOOK όσο και στο blog που διατηρώ στην Google.

Σήμερα θα σας περιγράψω, μέσα από διαφημίσεις των αναφερόμενων στη συνέχεια ναυτιλιακών εταιριών, που περιλαμβάνονταν, προφανώς επί πληρωμή, στα φύλλα της πιο πάνω εφημερίδας, την κίνηση του λιμανιού της Καβάλας στα χρόνια έκδοσης της εφημερίδας (1897 έως 1910). Μέσα από τις διαφημίσεις αυτές προκύπτει η σπουδαιότητα του λιμανιού αυτού και ο κοσμοπολίτικος χαρακτήρας της πόλης, που προκύπτει από τα λιμάνια, από τα οποία κατέφθαναν ή προς τα οποία κατευθύνονταν τα πλοία που σταματούσαν εδώ, πράγμα που με τη σειρά του οφειλόταν κατά κύριο λόγο, στην ανθηρή οικονομία της Καβάλας, την οφειλόμενη στην επεξεργασία και εμπορία εκλεκτών ποικιλιών καπνού.

Ήδη από τον πρώτο χρόνο έκδοσης της εφημερίδας, παρατηρούμε ότι υπήρχαν πολλά, τακτικά δρομολόγια, που συνέδεαν την Καβάλα με τα μεγαλύτερα λιμάνια της Μεσογείου και μάλιστα, σε κάποιες ημερομηνίες περνούσαν από εδώ μέχρι και πέντε πλοία, διαφορετικών, ναυτιλιακών εταιριών, με συνέπεια να υπάρχουν και ισάριθμες, σχετικές διαφημίσεις, στις στήλες της εφημερίδας. Ειδικότερα, τώρα:

Α) Δρομολόγια πλοίων της γαλλικής εταιρίας Messageries maritimes:

Τα πλοία της εταιρίας αυτής εκτελούσαν τα εξής τακτικά δρομολόγια:

Ένα δρομολόγιο, που είχε σαν αφετηρία του την Μασσαλία, ενδιάμεσους σταθμούς την Πάτρα, Σύρα, Θεσσαλονίκη, Καβάλα, Δαρδανέλλια, Κωνσταντινούπολη, Νοβοροσίσκ και τελικό προορισμό το Μπατούμ. Αυτό το δρομολόγιο βλέπουμε να διαφημίζεται στα φύλλα της 3-2-1898 (πλοίο Persepolis), 2-3-1899 (πλοίο Cambodge), 18-6-1900 (πλοίο Memphis), 16-8-1900 (πλοίο Sidon), 15-7-1901 (πλοίο Sidon), 9-9-1901 (πλοίο Cambodge).

Το αντίστροφο προς το προηγούμενο δρομολόγιο, που είχε σαν αφετηρία του την Μαύρη θάλασσα και συγκεκριμένα την Οδησσό, ενδιάμεσους σταθμούς την Κωνσταντινούπολη, Καβάλα, Θεσσαλονίκη, Σύρα, Πάτρα, Μασσαλία, Χάβρη και τελικό προορισμό το Λονδίνο. Αυτό το δρομολόγιο βλέπουμε να διαφημίζεται στα φύλλα της 18-11-1897 (πλοίο Douro), 10-3-1898 (πλοίο Sidon), 27-6-1898 (πλοίο Tigre), 22-9-1898 (πλοίο Bagdad), 18-9-1899 (πλοίο Ava), 8-3-1900 (πλοίο Memphis), 27-6-1901 (πλοίο Sidon. Εδώ υπήρχε ενδιάμεσος σταθμός και στην Δουνκέρκη), 12-12-1901 (πλοίο Tigre), 9-3-1907 (πλοίο Memphis).

Είναι προφανές ότι όλα αυτά τα δρομολόγια ήταν αμφίδρομα, έστω κι αν η μία από τις δύο διαδρομές τους δεν διαφημιζόταν στην εφημερίδα.

Β) Δρομολόγια πλοίων της ναυτιλιακής επιχείρησης «ΠΑΝΤΑΛΕΩΝ».

Τα πλοία της επιχείρησης αυτής εκτελούσαν δρομολόγια:

α) Με αφετηρία την Θεσσαλονίκη, ενδιάμεσους σταθμούς την Καβάλα, Πόρτο Λάγος, Ντεντέ αγατς (σήμερα, Αλεξανδρούπολη), Μυτιλήνη, Σμύρνη και τελικό προορισμό την Αλεξάνδρεια της Αιγύπτου. Αυτό το δρομολόγιο διαφημίζεται στα φύλλα της 2-3-1899 (πλοίο Ρούμελη), 23-2-1899 (πλοίο Ανατολή), 24-8-1899 (πλοίο Ανατολή και 18-9-1899 (πλοίο Ανατολή).

β) Με αφετηρία την Αλεξάνδρεια, ενδιάμεσους σταθμούς τη Σμύρνη, την Μυτιλήνη, το Ντεντέ αγάτς, Πόρτο Λάγος, Καβάλα και τελικό προορισμό την Θεσσαλονίκη. Αυτό το δρομολόγιο βλέπουμε να διαφημίζεται στα φύλλα της 18-11-1897 (πλοίο Ρούμελη), 27-6-1898 (πλοίο Ανατολή), 22-9-1898 (πλοίο Ανατολή),

Μετά το έτος 1903, δεν αναφέρονται πια δρομολόγια της εταιρίας «ΠΑΝΤΑΛΕΩΝ».

Γ) Δρομολόγια πλοίων της ναυτιλιακής επιχείρησης «ΧΑΤΖΗ ΝΤΑΟΥΤ».

Τα πλοία της επιχείρησης αυτής εκτελούσαν δρομολόγια με αφετηρία την Αλεξάνδρεια της Αιγύπτου, τελικό προορισμό την Θεσσαλονίκη και ενδιάμεσους σταθμούς τη Σμύρνη, Μυτιλήνη, Ντεντέ αγάτς (σήμερα, Αλεξανδρούπολη), Πόρτο Λάγος και Καβάλα, καθώς και τα ακριβώς αντίστροφα δρομολόγια: Τα δρομολόγια αυτά βλέπουμε να διαφημίζονται στα φύλλα της 22-11-1897 (δεν αναφέρεται το όνομα του πλοίου), 22-11-1897 (πλοίο Maria), 7-2-1898 (πλοίο Maria), 10-3-1898 (πλοίο Maria), 27-6-1898 (πλοίο Maria), 11-7-1898 (πλοίο Sofia), 22-9-1898 (πλοίο Maria), 13-3-1899 (πλοίο Maria), 18-9-1899 (πλοίο Sofia).

(Μετά το έτος 1899, δεν υπάρχουν διαφημίσεις της ναυτιλιακής επιχείρησης «ΧΑΤΖΗ ΝΤΑΟΥΤ» στην υπό εξέταση εφημερίδα).

Δ) Δρομολόγια της αυστριακής, ναυτιλιακής εταιρίας «LLOYD».

Αρκετά πλοία του Αυστριακού «LLOYD» εκτελούσαν δρομολόγια που είχαν ως αφετηρία την Τεργέστη, ενδιάμεσους σταθμούς την Θεσσαλονίκη, Καβάλα, Πόρτο Λάγος, Ντεντέ αγάτς, Δαρδανέλλια και τελικό προορισμό την Κωνσταντινούπολη. Φυσικά, εκτελούσαν και τα αντίστροφα δρομολόγια, οι διαφημίσεις, όμως, στην εφημερίδα αναφέρονταν στα πρώτα. Έτσι, έχουμε διαφημίσεις αυτού του δρομολογίου στις 22-11-1897 (χωρίς όνομα πλοίου), 27-6-1898 (χωρίς όνομα πλοίου), 22-9-1898 (χωρίς όνομα πλοίου), 3-1899 (πλοίο Memphis ;), 16-8-1900 (πλοίο Saturno), 27-6-1901 (πλοίο Minerva), 9-9-1901 (πλοίο Tebe), 12-12-1901 (πλοίο Galatea), 30-6-1903 (πλοίο Espero), 21-4-1904 (πλοίο Tebe), 13-10-1904 (πλοίο Daphne), 13.4.1905 (πλοίο Salzburg), 29-3-1906 (πλοίο Jupiter), 12-4-1906 (πλοίο Polluce), 15-4-1907 (πλοίο Castore), 7-10-1907 (πλοίο Orion), 11-11-1907 (πλοίο ACHILLE), 16-3-1909 (πλοίο Bregenz), 14-6-1909 (πλοίο Hungaria), 15-7-1909 (πλοίο Castore), 24-3-1910 (πλοίο Linz), 17-4-1910 (πλοίο Melpomene), 11-9-1910 (πλοίο Meran) και 20-11-1910 (πλοίο Linz).

Αξιοσημείωτη, είναι, επίσης, η μεγάλης έκτασης διαφήμιση δρομολογίων της Αυστριακής ναυτιλιακής εταιρίας «LLOYD», που περιλήφθηκε στα φύλλα της 11-7-1898, 13-3-1899 και 16-3-1899 και είχε την εξής μορφή:

«ΑΥΣΤΡΙΑΚΗ ΑΝΩΝΥΜΗ ΝΑΥΤΙΛΙΑΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ LLOYD

ΑΠΟ ΤΕΡΓΕΣΤΗ

Η γραμμή Α. (πλοίο) Tessaglia, με δρομολόγια κάθε δεκαπέντε ημέρες, κάνει στάσεις στα ακόλουθα λιμάνια: Φιούμε, Βαλόνα, Κέρκυρα, Χανιά, Ρέθυμνο, Ηράκλειο, Πειραιά, Βόλο και Θεσσαλονίκη και συνεχίζει για Καβάλα, Λάγος, Ντεντέ αγάτς, Δαρδανέλια, Καλλίπολη, Ραιδεστό και Κωνσταντινούπολη.

Η γραμμή Β. (πλοίο) Tessaglia, με δρομολόγια κάθε δεκαπέντε ημέρες, κάνει στάση στα ακόλουθα λιμάνια: Δυρράχιο, Κέρκυρα, Αργοστόλι, Ζάκυνθο, Κήθυρα, Χανιά, Ρέθυμνο, Ηράκλειο, Πειραιά, Βόλο και Θεσσαλονίκη και αναχώρηση για Καβάλα, Ντεντέ αγάτς, Δαρδανέλια, Καλλίπολη, Ραιδεστό και Κωνσταντινούπολη.

ΑΠΟ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥΠΟΛΗ

Η γραμμή Α. (πλοίο) Tessaglia επιστρέφει κάθε δεκαπέντε ημέρες και θα προσεγγίζει: Ραιδεστό, Καλλίπολη, Δαρδανέλλια, Ντνεντέ αγάτς, Πόρτο Λάγος, Καβάλα και Θεσσαλονίκη και θα συνεχίσει για Βόλο, Πειραιά, Ηράκλειο, Ρέθυμνο, Χανιά, Ζάκυνθο, Αργοστόλι, Βαλόνα, Φιούμε και Τεργέστη.

Η γραμμή Β. (πλοίο) Tessaglia, με δεκαπενθήμερη επιστροφή, θα προσεγγίζει: Ραιδεστό, Καλλίπολη, Δαρδανέλλια, Ντνεντέ αγάτς, Καβάλα και Θεσσαλονίκη και θα συνεχίζει για Σμύρνη, Ηράκλειο, Ρέθυμνο, Χανιά, Κήθυρα, Ζάκυνθο, Αργοστόλι, Κέρκυρα, Δυρράχιο και Τεργέστη».

Τέλος, στο φύλλο της 7-10-1907 υπάρχει η ακόλουθη διαφήμιση της ναυτιλιακής εταιρίας «Chirket Hairié Hamidié»:

«Chirket Hairié Hamidié

Η διεύθυνση της Chirket Hairié Hamidié μόλις τροποποίησε ως εξής το χειμερινό δρομολόγιο της γραμμής Θεσσαλονίκη-Σμύρνη, με επιστροφή:

Αναχωρήσεις από τη Θεσσαλονίκη κάθε Δευτέρα στις 6 το πρωί, ακριβώς, με προορισμό τη Σίβηρι (Κασσάνδρα), το Άγιο Όρος, την Καβάλα, Λήμνο, Μυτιλήνη και άφιξη στη Σμύρνη κάθε Τετάρτη το μεσημέρι.

Αναχωρήσεις από τη Σμύρνη κάθε Πέμπτη, με ενδιάμεσες στάσεις στην Μυτιλήνη, τη Λήμνο, την Καβάλα, το Άγιο Όρος, τη Σίβηρι (Κασσάνδρα) και άφιξη στη Θεσσαλονίκη κάθε Σάββατο στις 5 το πρωί.

Για περισσότερες πληροφορίες, απευθυνθείτε στην τοπική διεύθυνση».



Μετά το έτος 1910, η εφημερίδα έπαψε να εκδίδεται και δεν επανεκδόθηκε ποτέ πια, άφησε όμως, στην διάθεση κάθε μελλοντικού, ιστορικού ερευνητή, τα περίπου επτακόσια ογδόντα (780) φύλλα της, γεμάτα με πληροφορίες από την ζωή της Θεσσαλονίκης και της Καβάλας, στα χρόνια από το 1897 έως και το 1910!





Τρίτη 6 Ιανουαρίου 2026



ΜΟΥΣΟΥΛΜΑΝΙΚΟ ΝΕΚΡΟΤΑΦΕΙΟ ΠΡΑΒΙΟΥ (PRAUSTA Ή PRAUSTE Ή PRAVISTA ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΠΕΡΙΟΔΟ ΤΗΣ ΟΘΩΜΑΝΙΚΗΣ ΚΥΡΙΑΡΧΙΑΣ - ΣΗΜΕΡΙΝΗΣ ΕΛΕΥΘΕΡΟΥΠΟΛΗΣ, ΤΟΥ ΔΗΜΟΥ ΠΑΓΓΑΙΟΥ, ΤΗΣ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗΣ ΕΝΟΤΗΤΑΣ ΚΑΒΑΛΑΣ)



Ένα απέραντο, μουσουλμανικό νεκροταφείο εκτεινόταν στην ανατολική πλευρά του αρχαιότατου οικισμού με το όνομα Πράβι, (το οποίο, στην διάρκεια της Οθωμανικής κυριαρχίας, ονομαζόταν Prausta ή Prauste ή Praviste, ενώ από το έτος 1927 και μετά ονομάζεται Ελευθερούπολη).

Το νεκροταφείο εκτεινόταν στο σημείο όπου, από το έτος 1929, ανεγέρθηκε ο πρώτος προσφυγικός συνοικισμός της Ελευθερούπολης, με το όνομα «ΝΕΑΠΟΛΙΣ». Το συνοικισμό αυτόν, που ανεγέρθηκε πάνω στο μουσουλμανικό νεκροταφείο, βλέπετε στο κάτω αριστερό τμήμα της 1ης φωτογραφίας, πίσω από τους νεόνυμφους (πρόσφυγες από την Ανατολική Θράκη) και τους καλεσμένους τους στην 2η φωτογραφία και μπροστά από το πευκοδάσος της τοποθεσίας «Καγιάδες» στην 3η, νεώτερη φωτογραφία.

Λόγω των εκσκαφών για την διάνοιξη θεμελίων, που έλαβαν χώρα κατά την ανέγερση του προσφυγικού συνοικισμού, αλλά και κάθε φορά που, στην θέση κάποιας προσφυγικής οικίας, ανεγειρόταν ή ανεγείρεται, από το 1929 μέχρι σήμερα, μια νέα οικοδομή, έρχονταν στην επιφάνεια υπολείμματα των μουσουλμανικών ταφών (οστά, επιτύμβιες στήλες). Αυτός είναι ο λόγος που σε όλες σχεδόν τις αυλές και στις περιφράξεις των οικοπέδων του συγκεκριμένου συνοικισμού υπάρχουν κομμάτια από επιτύμβιες στήλες, (μερικά από τα οποία βλέπετε στις φωτογραφίες 6η έως και 17η). Σε μια αυλή, όμως, είχα την τύχη να βρω και να φωτογραφίσω μια ολόκληρη, επιτύμβια στήλη, (4η και 5η φωτογραφία), την οποία παρακαλώ όποιον φίλο έχει τη δυνατότητα, να μου την μεταφράσει.

Ένα μικρότερο, μουσουλμανικό νεκροταφείο βρισκόταν στο κέντρο της Ελευθερούπολης, δίπλα στο κεντρικό, αλλά δεύτερο σε μέγεθος μουσουλμανικό τέμενος, από το οποίο προέρχεται η στήλη της 18ης φωτογραφίας, (που ανήκε σε γενίτσαρο, που άσκησε και το επάγγελμα του μαρμαροτεχνίτη).



MUSLIM CEMETERY OF PRAVI ((PRAUSTA OR PRAUSTE OR PRAVISTA, DURING THE PERIOD OF OTTOMAN RULE – ΤΟDΑΥ, ELEFTHEROUPOLI, OF MUNICIPALITY OF PAGGAIO - REGIONAL UNIT OF KAVALA)

A vast Muslim cemetery stretched along the eastern side of the ancient settlement of Pravi, (which, during the time of the Ottoman rule, was called Prausta or Prauste or Praviste and, since 1927, has been called Eleftheroupoli).

The cemetery extended to the spot where, in 1929, the first refugee settlement of Eleftheroupoli was built, named "NEAPOLIS." This settlement, which was built on top of the Muslim cemetery, can be seen: a) in the lower left part of the 1st photo, b) behind the newlyweds (refugees from Eastern Thrace) and their guests in the second photo and c) in front of the pine forest of the location "Kaya" in the third, more recent photograph.

Due to the excavations for the laying of foundations, which took place during the construction of the refugee settlement, but also every time that, on the site of a refugee house, a new building was or is being constructed, from 1929 to the present day, remains of Muslim graves (bones, tombstones) have come to the surface. This is why in almost all the courtyards and fences of the plots in this particular settlement there are pieces of tombstones (some of which you can see in photos 6 to 17). In one courtyard, however, I was lucky enough to find and photograph an entire tombstone (photos 4 and 5), which I would ask any friend who is able to do so, to translate for me.

A smaller Muslim cemetery was located in the center of Eleftheroupoli, next to the main, but second largest, Muslim mosque, from which the column in the 18th photo comes (it belonged to a janissary, who also worked as a marble craftsman).